Hội thảo già hóa dân số và sức khỏe người cao tuổi: Nghiên cứu dọc và vai trò cộng tác viên dân số t

13/12/2019 15:27 Số lượt xem: 244

  Ngày 12/12/2019 tại Hà Nội, Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình phối hợp với Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA), Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA), Viện Dân số, Sức khỏe và Phát triển (PHAD) đã tổ chức hội thảo Già hóa dân số và sức khỏe người cao tuổi: Nghiên cứu dọc và vai trò cộng tác viên dân số trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng.

Hội thảo có sự tham gia của đại diện Ban Tuyên giáo TW, Ban Kinh tế TW, Ban Dân vận TW, Văn phòng quốc hội, Văn phòng Chính phủ; đại diện các bộ ban ngành; các tổ chức trong nước và quốc tế; các viện nghiên cứu, các trường đại học, các học viện; đại diện một số Chi cục Dân số, Sở Y tế các tỉnh/TP; cộng tác viên dân số và người cao tuổi tại Hà Nội cùng các phóng viên cơ quan báo chí.

Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Thị Ngọc Lan phát biểu tại Hội thảo

Hội thảo đã được  nghe bài phát biểu của bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số; bà Naomi Kitahara, trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam; bà Anami Midori, ban Thư ký bộ trưởng, Bộ Y tế Lao động và Phúc lợi Nhật Bản và phát biểu của đại diện Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á, ông Yasuhiro Yamada. Hiện nay dân số thế giới tăng chậm dần nhưng tỷ lệ người cao tuổi (NCT) ngày càng chiếm tỷ trọng lớn, năm 2015 dân số 60+ chiếm 12,3% dân số thế giới, dự kiến tỷ lệ này sẽ là 16,5% năm 2030 và 21,5% năm 2050 và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó, thậm chí Dân số Việt Nam đang già hóa với tốc độ nhanh nhất thế giới, dự kiến đến năm 2040 nhóm dân số 65+ sẽ chiếm 17% dân số cả nước. Trong xu hướng đó các chiến lược, chính sách hướng tới già hóa tích cực khuyến khích người cao tuổi tham gia lao động và hoạt động xã hội, tăng cường an sinh xã hội, trợ giúp xã hội cho người cao tuổi.

Toàn cảnh Hội thảo

Trong bài trình bày của mình, giáo sư Yasuhiko Saito đã giới thiệu Dự án ERIA nghiên cứu dọc về Người cao tuổi và Sức khỏe tại Đông Nam Á, nghiên cứu được thực hiện tại Việt Nam và Philippines nhằm mô tả tình trạng sức khỏe hiện tại của người cao tuổi 60+ ở 02 nước Đông Nam Á là Philippines và Việt Nam; tập trung vào tình trạng sức khỏe bao gồm sức khỏe tâm thần: tình trạng sức khỏe hiện tại và các yếu tố liên quan, yếu tổ thay đổi và các yếu tố quyết định; tìm hiểu những mong đợi về sức khỏe; tìm hiểu nhu cầu chăm sóc, điều kiện kinh tế, v.v..

Tại Việt Nam, nghiên cứu điều tra ban đầu năm 2018 có cỡ mẫu là 6,050 người 60 tuổi trở lên, gồm 5 bộ câu hỏi cho hộ gia đình, bộ câu hỏi chính cho người già, bộ câu hỏi đo lường các chỉ số nhân trắc: Huyết áp, BMI, cơ, mỡ, dung tích thở, Lực bóp cơ tay…, bộ câu hỏi cho người chăm sóc chính, bộ câu hỏi cho con của người già. Nghiên cứu tiếp theo sẽ thực hiện vào năm 2020 (quay lại nghiên cứu trên đúng 6,050 người cao tuổi và thực hiện các bộ câu hỏi tương tự với một số câu hỏi bổ sung nếu người đó đã qua đời). Kết quả về tình hình sức khỏe ban đầu cho thấy có 1,9% NCT cho rằng mình rất khỏe, mức khá, hơn trung bình là 24%, mức trung bình là 47,6%, mức không khỏe lắm là 22,7%, có 3,55% NCT tự đánh giá sức khỏe mình rất yếu. Các bệnh phổ biến nhất của NCT ở cả nam và nữ, cũng như ở các nhóm tuổi là bệnh về viêm khớp/viêm khớp dạng thấp, bệnh tăng huyết áp, bệnh đau lưng mãn, bệnh đường tiêu hóa. Có khoảng 60% NCT sống cùng ít nhất một con và khoảng 20% sống cùng vợ/chồng, đáng chú ý là có khoảng 8% NCT sống một mình, trong đó chủ yếu là phụ nữ (11,6% nữ so với 4,4% nam).  Hiện nay việc chăm sóc NCT vẫn do vợ/chồng (40,8%), các con là chủ yếu (49,2%). Ý kiến của khảo sát cho biết có 20,4% NCT cần chăm sóc dài hạn vì ốm và khuyết tật, trong đó nhóm tuổi 80+ có nhu cầu là 34,3%.

Lãnh đạo Tổng cục Dân số chụp ảnh kỷ niệm với các đại biểu tham dự hội thảo

Hội thảo đã nghe ông Kitti Larpsombatsiri, Giám đốc Văn phòng sức khỏe người cao tuổi, Bộ Y tế Công cộng Thái Lan trình bày về chính sách và thực tiễn chăm sóc NCT tại Thái Lan. Thái Lan là quốc gia có nhiều đặc điểm tương đồng với Việt Nam, hiện nay họ đã có Chương trình quốc gia cho người cao tuổi với mục tiêu để NCT Thái trở thành nhóm NCT tích cực, Chương trình này do 6 bộ ngành chịu trách nhiệm thực hiện, mỗi bộ ngành có chức năng, nhiệm vụ cụ thể để cùng thực hiện mục tiêu chung. Thái Lan cũng đã có Chương trình quốc gia về chăm sóc dài hạn, đây là cơ sở quan trọng để họ xây dựng kế hoạch và triển khai đồng bộ quy trình chăm sóc dài hạn, trong đó có sự tham gia tích cực và hiệu quả của lực lượng tình nguyện viên tại cộng đồng.

Hội thảo đã đưa ra và thu nhận được các ý kiến thảo luận về vai trò, trách nhiệm và khả năng tham gia của cộng tác viên dân số trong chăm sóc sức khỏe NCT tại cộng đồng. Các kết quả từ nghiên cứu dọc về NCT và sức khỏe Việt Nam sẽ là những bằng chứng quan trọng cho việc xây dựng chính sách, hoạt động thực tiễn trong các hoạt động kinh tế xã hội nói chung và cho ngành dân số nói riêng.

GIA HÂN